Bingo en kienen: spelregels, kaarten en patronen

In Nederland heeft bingo een eigen plek. In het zuiden en oosten van het land heet het vaak kienen, en op veel plaatsen is de kienavond in het buurthuis, de sportkantine of het verenigingsgebouw een begrip. Tegenwoordig wordt bingo ook online gespeeld, met andere kaarten, snellere rondes en soms flinke jackpots. Op deze pagina lees je hoe bingo werkt, wat het verschil is tussen kienen en online bingo, welke kaarten en patronen er zijn en hoe je verstandig speelt.

Kienen, lotto en bingo

Het spel heeft in Nederland en België verschillende namen. Kienen is de traditionele naam, vooral in Limburg, Brabant en Gelderland. Soms wordt het ook lotto genoemd. Het principe is hetzelfde als bij bingo: getallen worden getrokken en afgestreept, en wie als eerste een rij of volle kaart heeft, roept "kien" of "bingo" en wint.

Een traditionele kienavond draait om gezelligheid. De prijzen zijn vaak in natura, zoals een fruitmand, een vleespakket of een cadeaubon, en de opbrengst gaat regelmatig naar de vereniging. Voor dit soort kleinschalige bingo's gelden in Nederland speciale, soepelere regels dan voor bingo met geldprijzen.

Van Italiaanse loterij tot Nederlandse kienavond

De oorsprong van bingo ligt in Italië, waar in de zestiende eeuw een getallenloterij ontstond die later bekend werd als lotto of tombola. Via Frankrijk en Duitsland verspreidde het spel zich door Europa. In de negentiende eeuw werd het zelfs gebruikt als leerspel om kinderen te leren rekenen en spellen. In Nederland groeide het kienen uit tot een vast onderdeel van het verenigingsleven. Parochies, harmonieën, voetbalclubs en buurtverenigingen organiseerden kienavonden om geld op te halen voor hun activiteiten. In veel dorpen gebeurt dat nog steeds.

Zo werkt een bingoronde

1. Je koopt een of meer bingokaarten.
2. De omroeper trekt een bal uit de bingomolen en noemt het getal.
3. Staat het getal op jouw kaart, dan streep je het af.
4. Dit herhaalt zich tot iemand het gevraagde patroon compleet heeft.
5. De winnaar roept "bingo" of "kien" en de kaart wordt gecontroleerd.
6. Daarna wordt doorgespeeld voor de volgende prijs of begint een nieuwe ronde.

Bij online bingo neemt de computer het trekken én het afstrepen over. Je hoeft dus niet op te letten of je een getal mist, en je kunt makkelijk met meerdere kaarten tegelijk spelen.

Welke kaarten zijn er?

De klassieke kienkaart (90 getallen)

Op een traditionele Nederlandse kien- of bingokaart staan getallen van 1 tot en met 90. De kaart heeft drie rijen met elk vijf getallen, verspreid over negen kolommen. Elke kolom hoort bij een tiental. Je speelt meestal om drie prijzen: de eerste volle rij, twee volle rijen en de volle kaart.

De Amerikaanse kaart (75 getallen)

Online kom je vaak de Amerikaanse kaart tegen: vijf bij vijf vakjes onder de letters B-I-N-G-O, met getallen van 1 tot en met 75 en een vrij vakje in het midden. Bij deze kaart wordt om allerlei patronen gespeeld.

Snelle varianten

Daarnaast bestaan er kleinere kaarten met 30 of 80 getallen. Speed bingo met 30 getallen duurt vaak maar een minuut per ronde.

Populaire patronen

Vooral bij 75-ballenbingo bepaalt het patroon wanneer je wint. Bekende patronen zijn:

• Rechte lijn: horizontaal, verticaal of diagonaal.
• Vier hoeken: alleen de vier hoekvakjes.
• Postzegel: een blokje van twee bij twee in een van de hoeken.
• Kruis of X: beide diagonalen.
• Lijst: alle vakjes aan de buitenrand.
• Volle kaart: alle getallen afgestreept, meestal de hoofdprijs.

Wat zijn je kansen?

Bij bingo speel je tegen de andere spelers. Je kans om te winnen hangt af van hoeveel kaarten jij hebt in verhouding tot het totaal. Zitten er 200 kaarten in een ronde en heb jij er 4, dan is je kans op een bepaalde prijs ongeveer 2%. Speel je met 20 kaarten, dan is dat ongeveer 10%, maar betaal je ook vijf keer zoveel.

Online wordt de prijzenpot vaak samengesteld uit de verkochte kaarten. De aanbieder houdt een deel in, het restant gaat naar de prijzen. Kijk in de spelregels welk percentage wordt uitgekeerd. Rondes met weinig spelers geven per kaart een betere kans, maar de prijzen zijn dan meestal ook kleiner.

Jackpots, bonussen en extra's bij online bingo

Online bingospellen hebben vaak extra functies die je bij een kienavond niet tegenkomt:

• Progressieve jackpot: een pot die blijft groeien tot iemand binnen een bepaald aantal getrokken ballen een volle kaart heeft.
• Automatisch afstrepen: de computer markeert alle getallen en laat zien welke kaart het dichtst bij een prijs is.
• Chat: in veel bingorooms kun je met andere spelers chatten, wat de gezelligheid van de zaal naar online brengt.
• Bonussen: soms krijg je gratis kaarten of een bonus. Lees dan altijd de voorwaarden, want vaak moet je eerst een bepaald bedrag inzetten voordat je winst kunt opnemen.

Bingotaal: bekende omroepen

Bij bingo in Engelstalige landen hebben getallen vaak een bijnaam, zoals "legs eleven" voor 11 of "two little ducks" voor 22. Ook bij Nederlandse kienavonden gebruiken omroepers soms grapjes of vaste uitdrukkingen bij bepaalde getallen. Online is dat er grotendeels af, maar in chatrooms van bingospellen leven deze tradities soms nog voort.

Tips voor een goede bingoavond

• Kies een aantal kaarten dat je zelf nog kunt overzien, zeker bij kienen in de zaal.
• Lees vooraf welke prijzen en patronen er zijn.
• Bepaal je budget voordat je kaarten koopt en hou je eraan.
• Online gaat het snel: let op hoeveel rondes je speelt.
• Zie bingo als een sociaal spel. Plezier en gezelligheid staan voorop.

Online bingo legaal spelen

Bingo om geld valt in Nederland onder de Wet op de kansspelen. Online mag het alleen worden aangeboden door partijen met een vergunning van de Kansspelautoriteit. Je moet minimaal 18 jaar zijn, je identiteit wordt gecontroleerd en je kunt limieten instellen. Waar je een legale aanbieder aan herkent, lees je in onze gids voor legale online casino's in Nederland. Wil je tijdelijk niet meer gokken, dan kun je je inschrijven in CRUKS.

Meer spellen van geluk

Bingo draait helemaal om geluk, net als fruitautomaten en roulette. Wie liever een spel speelt waarbij eigen keuzes een rol spelen, kan kijken naar poker of blackjack.

Veelgestelde vragen over bingo

Wat is het verschil tussen kienen en bingo?

Inhoudelijk weinig. Kienen is de traditionele Nederlandse naam en wordt meestal gespeeld met kaarten van 90 getallen. Bingo is de internationale naam en wordt ook vaak gespeeld met kaarten van 75 getallen.

Hoeveel kaarten kan ik het beste spelen?

Meer kaarten vergroten je kans, maar kosten ook meer. Bij kienen in de zaal is het ook een kwestie van overzicht houden. Online wordt automatisch afgestreept.

Mag een vereniging zomaar een bingoavond houden?

Voor kleinschalige bingo's met beperkte prijzen gelden in Nederland speciale regels. Raadpleeg bij twijfel de informatie van de Kansspelautoriteit of je gemeente.